تبلیغات
پروفسور ویلیام چیتیک - سخنان دکتر ویلیام چیتیک در موسسه حکمت و فلسفه ایران در خرداد 1387

سخنان دکتر ویلیام چیتیک در موسسه حکمت و فلسفه ایران در خرداد 1387

دوشنبه 9 آذر 1388  11:30 ب.ظ

غلامرضا اعوانی - رییس موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران – ابتدا سخنانی با اشاره به خاطره هایی از دوران آشنایی اش با چیتیک، گفت: این جا محله ویلیام چیتیک است و ما در این محله پنج سال با هم زندگی کردیم. شکی نیست که او خدمات بسیار ارزنده ای به فرهنگ ما کرده است و زبان فارسی را بهتر از هر فارسی زبانی با کمال فصاحت و بلاغت می داند. کارهای ارزنده ای درباره فخرالدین عراقی و یا جامی انجام داده است. همچنین مجموعه ای از احادیث شیعه را که به انتخاب علامه طباطبایی تهیه  شده بود، به همراه «صحیفه  سجادیه»  به زبان انگلیسی ترجمه کرده که یک  نمونه عالی ترجمه است.
اعوانی متذکر شد: کار چیتیک ابعاد بسیار زیادی دارد; اما تفاوت کارش در میان کسانی که در غرب در زمینه های فلسفه و عرفان شرق و به ویژه ایران کار کرده اند، فهم مطلب و جهان بینی درست اوست. او در هر جایی که کار کرده و یا درباره هر شخصیتی مثل ابن  عربی یا مولانا، به  مسائل عمقی وارد  شده است. یعنی در متن، کنه و حقیقت آن موضوع وارد شده و به زبان امروزی بیانش کرده است. او امانت الهی را حفظ کرده و این چیزی  است که در دنیای امروز به آن نیاز داریم که چطور گذشتگان خود را به زبان امروزی بیان کنیم. چیتیک واقعا در بحر معارف تفکر کرده و به  حکمت و عرفان متصل شده است.
در ادامه، دکتر ویلیام چیتیک نیز در سخنانی توضیح داد: بیست و هشت سال پیش در دایره المعارف ایرانیکا کار می کردم که با باباافضل  آشنا شدم. هیچ چیزی نمی دانستم، این که او کیست; اما شروع کردم به خواندن آثارش. مصنفاتش را خواندم و چیزهایی جالبی دیدم که خیلی مفید بودند. پنج رساله اش را به همراه تمام مکاتباتی که با شاگردانش داشته است و بیش از نیمی از مصنفات او را به انگلیسی ترجمه کردم، که چاپ شدند.
چیتیک سخنانش را با طرح این پرسش که چرا باباافضل کاشانی را انتخاب کرده است و مقصودش از قلب فلسفه اسلامی چیست، ادامه داد و گفت: اگر فلسفه خوانده و با کسانی از جمله مولوی و ملاصدرا آشنا باشید، می دانید که فلسفه بسیار سخت است و خیلی وقت باید صرف آن شود تا درست فهمیده شود. باباافضل آثارش را به  زبان  فارسی نوشته و بخش هایی را هم به عربی. او خود می گوید این آثار را برای فلاسفه نمی نویسد; بلکه برای طالبان معرفت نفس می نویسد، برای کسانی که زمینه قوی در علوم دارند; اما مثلا زبان عربی را بلد نیستند.
وی افزود: کتاب «جاودان نامه » باباافضل بسیار شیرین است و تنها کتابی است در آثارش، که او از آیات قرآنی در آن فراوان نقل می کند. باباافضل به خاطر همان چند شاگردی که داشته، کتاب هایش را نوشته است، برای روشن  کردن این که منظورش از فلسفه چیست و چرا باید به دنبال حکمت رفت. این است که به فارسی می نویسد و فهم فارسی هم برای فارسی زبان بهتر است. عربی زبان خارجی است، و حتی اگر زبان علم یا فلسفه باشد، زبان مادری نیست و نمی چسبد و او می داند که فارسی اش شیرین تر می شود. نثر فلسفی او را باید بلندبلند خواند و گوش کرد و لذت برد. من دیدم باباافضل به فارسی خیلی چسبیده، که زیباست و زبان آثارش زبان روزمره فارسی  است که می شود به انگلیسی ترجمه اش کرد. مثلا برای «عقل نظری» عبارت «خرد بینا» را به  کار برده که بسیار زیباست; منظورش خردی است که می بیند و نه خردی که استدلال می کند و خرد باباافضل هم چنین بود. بحث و استدلال می کند; اما از روی بینش. هرچند این کتاب در میان سایر آثارم فروش کم تری داشت; اما من راضی هستم.
این عرفان پژوه سپس با اشاره به وضعیت فلسفه اسلامی در دانشگاه های آمریکا و غرب، گفت: مردم انگلیسی زبان فلسفه به فارسی نشنیده اند و به آن توجه نمی کنند. باباافضل به معرفت نفس توجه می کند و عده زیادی که امروز در فلسفه کار می کنند، به این موضوع توجه ندارند. از نظر آن ها، تاریخ منطق و علوم جالب توجه است و در مغرب زمین کم تر دانشمندی است که فلسفه اسلامی کار کند و واقعا دنبال حکمت به  معنای قدیم آن باشد.
چیتیک یادآور شد: آثار باباافضل به گونه ای هستند که آدم را به خود می خوانند; می گوید چرا انسان باید دانا و حکیم باشد; در حالی که اگر فلاسفه دیگر را بخوانید، شاید کم تر به این موضوع ها توجه کنند. در باباافضل، قال و حال با هم آمیخته اند. آثار او عجیب هستند و برای او به  عنوان یک فیلسوف، نمونه.
این پژوهشگر سپس درباره کتاب «جهان شناسی و جان شناسی» نیز گفت: در این اثر، می خواستم علم جدید را نشان دهم که با معرفت نفس رابطه ای ندارد. در دانشگاه های ما خیال می کنند دارند علم یاد می گیرند، مثل روانکاوی; اما این ها علم به  حساب نمی آیند. تناقض در عنوان کتاب هم عمدی بود. این اثر مجموعه ای از مقاله ها و سخنانی است درباره موضوع هایی مثل علوم جدید، علوم عقلی و نقلی.
ویلیام چیتیک یادآور شد: من در تحریر کتاب هایم، نظرم به  دانشجوهاست و از استادان دانشگاه های آمریکا دست شسته ام که در رشته تنگ خود فرورفته و پیرو یک استاد و مکتب شده اند و وابسته به نظریات همان ها هستند. در دانشگاه های آمریکا، اصلا فلسفه اسلامی ندارند; چون فلاسفه آمریکا و غرب چیزی غیر از فلسفه غرب و مدرن را قبول ندارند. آن ها نمی خوانند و نمی فهمند; فقط ارسطو و افلاطون می خوانند; اما دانشجویان ما واقعا دانشجو و طالب علم اند. آمریکایی ها از جهان جدید و تعقل و مادیات خسته  شده اند، دنبال چیزی جدیدند و حاضرند به فکرهای جدید گوش کنند. از بحث های عرفانی و شاعرانه و فلسفه اسلامی هم خوش شان هم می آید.


نوشته شده توسط: رضا برومند | آخرین ویرایش:دوشنبه 9 آذر 1388 | نظرات ()

مطلب را به بالاترین بفرستید: Balatarin